بیشتر از ده سال پیش وقتی در دبی آزمون مدرک رسمی تدوین اپل رو میدادم موضوع خیلی عجیبی نظرم رو جلب کرد. از ۳۰۰ سوالی که جواب دادم شاید بیش از ۸۰ سوال به Encoding مربوط میشد. اول یک مقداری سرم رو خاراندم و برام عجیب بود ولی بعد از امتحان گفتم خوب تدوین سه بخش اصلی ورود و سازمان دهی راش ها - تدوین - اصلاحات و خروجی داره و شاید منطقی که یک بخش مهمی از سوالات در مورد خروجی باشد اما هرچی بیشتر میگذره بیشتر متوجه اهمیت Codec میشم و اینکه چه قدر مهمه و چه قدر اثر گذار.
به طور مثال الان دو شرکت معظم دوربین سازی Canon , Sony هر دو Codec های خودشون استفاده میکنند که بر اساس یک نسخه ای از Mpeg تولید شده که نه تنها قدیمیه و در هر دومورد چنگی به دل نمیزنه بلکه این حرکت Cheap به طرز عجیبی به کاربر اسیب میرسونه چرا که کدک خود این دوربین ها برای کار اصلاح رنگ، جلوه های ویژه و ... مناسب نیستند و مشکلات فراوان دیگه ای هم دارند ولی وقتی با دوربین Arri یا BlackMagic فیلمبرداری میکنید و با Prores رکورد میکنید می تونید بلافاصله اون رو توی تدوین استفاده کنید و یک پروسه طولانی تبدیل رو صرفه جویی میکنید که هم جای زیادی توی هارد اشغال میکنه و هم زمان زیادی رو هدر میده.
اما ممکنه بگید خوب تعداد کسانی که با دوربین کار میکنند یا تدوین حرفه ای انجام میدن کمه و طبیعتا خیلی دردناک نیست و باید بگم که اتفاقا اینجاست که صدای من در اومد. الان تعداد کسانی که در دنیا خود اموز تولید میکنند زیاده و درد بی سوادی توی Codec این جاست که بی داد میکنه! من همین امروز یک خوداموز عکاسی خریدم که از ۱۰۰ دلار شده بود ۹.۹۹ و حجم این خود اموز ۲ ساعته بیش از ۱۴ گیگ بود. دفعه قبل که یک خوداموز دیگه از یک شرکت دیگه گرفتم ۲۳ گیگ بود و کمتر از ۳ ساعت اموزش!
حالا امروز هر دو رو با کدک H265 خودم re-encode کردم و کلا این ۳۷ گیگ شد ۲.۴ گیگ. یعنی کمتر از ۷٪ و به جرات میگم خیلی سخت میشه تشخیص داد که کیفیت کدوم بهتره. خود اموزها با 60 fps خروجی گرفته شدن! و مشخصه که کسی که فرد بیسوادی که خروجی گرفته برای بهتر شدن کیفیت مجبور شده حجم دیتا و bitrate رو خیلی بالا ببره که حجم ویدیو رو به طرز احمقانه ای زیاد کرده.
این یعنی زمانی که اون طرف برای اپلود کردن گذاشته بیش از ۱۰ برابر بوده، زمانی که من برای دانلود گذاشتم و دیتایی که هدر دادم بیش از ۱۰ برابر و جایی که توی هارد ام اشغال شده هم بیش از ۱۰ برابر، بدون اینکه کوچک ترین ارزشی داشته باشه، فقط به خاطر بی سوادی encoding! شما فکر کنید اگه ۵۰ مورد اینطوری داشته باشیم چه میزان دیتا و حجم هارد هدر میشه.
من راستش خودم توی تمام خود اموزهایی که داشتم روی موضوع کدک خیلی تاکید کردم ولی متاسفانه نمی دونم چرا خود اپل با اینکه کدک بی نظیری درست کرده، پیشروی همگانی کردن H264 and H265 بوده و نرم افزار مهم تدوین FCPX داره و پر کابرترین نرم افزار خانگی تدوین iMovie رو هم ارائه میکنه و حتی نرم افزار تخصصی encoding به نام Compressor رو داره باز هیچ اطلاع رسانی درستی توی این زمینه انجام نمیده و اصلا براش مهم نیست با اینکه هر روز کاربرا دارن تو سطوح مختلف از دوربین تا خروجی تاوان این نادانی رو میدن.
ببخشید اگه طولانی شد ( البته اگه تا اینجا خوندید و به این خط رسیدید
)
ولی این دستگاه معرکه و وسوسهانگیزیست!
) در رنج قیمتهای میانه، دوربینهای دیاسالآر رو (و البته مشخصاً کانن فایو دی) روی سرم میگذارم. این دوربینها به دلیل همان بزرگی سنسور یک چیزی را به فیلمبرداری میدهند که حاضر است بابتش ساعتها بنشیند و راشهایش را انکود کند: عمق میدان کم. و البته برای من به عنوان یک سلیقهی شخصی که میتواند مورد نظر کس دیگری نباشد، رنگ دوربین فایو دی یک چیزیست که حیرتانگیز است. اگر بگویم من این رنگ را در ردهی این دوربینها ندیدهام شاید اغراق نکرده باشم. فیلمبرداری با آیفون هم به همین دلیل برایم شبیه یک شوخیست بیشتر. نکته به همان مسألهای برمیگردد که امیر بهش اشاره کرد، اندازهی سیسیدی. این یک امر فیزیکیست و تا به امروز هنوز تکنولوژی نتوانسته است برایش راهی پیدا کند. سنسورهای کوچک، تصاویر با عمق میدان بسیار زیاد میدهند که البته برای کارهای مستند که کنترلی روی صحنه نیست ممکن است یک مزیت باشد اما برای کارهای داستانی، مستند داستانی و کلاً کارهایی که صحنه تا حدودی در کنترل است و رنگ و لعاب تصویر خیلی مهم است، به کار نمیآیند.
و با H264 و Cinema DNG فیلبرداری میکنه که رسما فیل و فنجون هستند. H264 کدک خروجی هست و نه ورودی و خیلی کوچکیه و از اونطرف Cinema DNG خیلی خیلی بزرگه و باید با یک کامیون هارد و فلش ادم بره سر صحنه.